fbpx

ANGELA DUCKWORTH: “NGƯỜI BỀN CHÍ LÀ NGƯỜI LUÔN NỖ LỰC VƯỢT QUA MỌI GIỚI HẠN”

10/08/2019

Chuyên gia tâm lý học tại Pennsylvania University Angela Duckworth, tác giả cuốn sách công trình nổi tiếng về Grit (Sự bền chí)

Angela Duckworth – Chuyên gia tâm lý học tại Pennsylvania University, tác giả của nghiên cứu nổi tiếng về GRIT (Sự Bền Chí) – công trình đoạt giải thưởng MacArthur danh giá bậc nhất nước Mỹ và có bài nói chuyện tại TED Talk về “Bền Chí” đạt số lượt người xem kỷ lục, hơn 8 triệu lần.

A.Duckworth đưa ra công thức: “Thành công của một người phụ thuộc vào Sự kết hợp giữa tính kiên trì và niềm đam mê”, ý tưởng này đã lan tỏa mạnh và gây chấn động toàn bộ giới giáo dục, kinh doanh & học thuật – Những người luôn đi tìm câu trả lời cho một vấn đề hóc búa: “Thành công đến từ đâu?”

Trong cuốn sách Best Seller của mình – “Grit: Sức mạnh của đam mê và kiên trì”, Duckworth nghiên cứu về sự bền chí trong nhiều lĩnh vực khác nhau: từ thể thao đến kinh doanh và cả quân sự. Nhiều vấn đề lớn đã được làm sáng tỏ, như:

  • Sự bền chí – Grit thực chất là gì?
  • Xây dựng môi trường giúp phát triển bền chí trong doanh nghiệp, trường học và thậm chí là một đội bóng, như thế nào?
  • Tại sao không nên dùng những thất bại để đánh giá sự bền chí, như mọi người thường nghĩ ?

Nội dung cuộc phỏng vấn A.Duckworth dưới đây do The Washington Post thực hiện sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn các vấn đề trên:

Bạn cảm thấy thế nào khi giành được giải thưởng MacArthur – thường được gọi là “khoản tài trợ cho các thiên tài” – trong khi cha bạn luôn cho rằng, “Con không phải là thiên tài” (như lời tựa mà bạn đã viết trong sách) ?

Tất nhiên, tôi rất phấn khởi và biết ơn giải thưởng danh giá này. Tôi đã nghĩ về cha mình, tôi tin ông sẽ tự hào vì ông rất thích tôi đạt những “giải thưởng thiên tài” như thế. Lúc còn nhỏ, cha thường bảo tôi rằng “Con không phải là thiên tài” – những từ này đã khắc sâu vào tâm trí và đó là nguồn động lực khiến tôi phải trở nên đặc biệt nổi bật, vượt qua mọi định kiến để chứng minh điều ngược lại.

Thật may mắn, tôi cũng có một “nếp nghĩ tiến bộ” về cha mẹ mình. Cha tôi cũng không ngừng tiến bộ, ông cũng lớn lên & thay đổi suy nghĩ như mọi người khác. Người cha với định kiến con mình không phải thiên tài đã không còn nữa. Hiện tại, tôi tin rằng ông ấy thực sự tự hào về tôi, về sự công nhận “thiên tài” mà xã hội dành cho tôi.

Bạn đề cập đến “nếp nghĩ tiến bộ”, một thuật ngữ từ công trình của nhà tâm lý học Carol Dweck (ĐH Stanford). Bạn có thể giải thích rõ hơn ý nghĩa của từ này?

Một nếp nghĩ tiến bộ (Growth Mindset) – nói một cách tổng quát nhất, là tin rằng con người có thể học hỏi & phát triển các năng lực bẩm sinh, có nghĩa rằng: “Chỉ cần bạn muốn – mọi năng lực trong con người bạn đều có thể thay đổi, chúng không cố định”.

Do đó, ngay đến “Sự bền chí” của bạn cũng có thể được học hỏi, luyện tập & phát triển theo thời gian. Tôi sẽ giải thích kỹ hơn:

Trước hết, định nghĩa ngắn gọn nhất của “Sự bền chí” chính là sức chịu đựng. Cốt lõi của Bền chí thực sự là việc theo đuổi các mục tiêu đến cùng, chứ không phải từ bỏ. Để theo đuổi mục tiêu, bạn phải giỏi chịu đựng, bạn phải tiếp tục chịu đựng & cố gắng, ngay cả khi mọi thứ đang tồi tệ. Rèn luyện bất kỳ cái gì luôn là sự khổ cực, bạn phải đối mặt với nó, phải có sức chịu đựng nó hàng ngày. Ví dụ như việc đều đặn thức dậy lúc 4:30 sáng và tập bơi hoặc ngồi xuống máy tính làm việc.

Để thành công, đam mê thôi là chưa đủ, bạn phải có sức chịu đựng khi theo đuổi niềm đam mê đó. Những người bền chí là người yêu những gì họ làm, họ không chỉ yêu công việc trong một ngày hay một tuần. Những người thực sự bền chí – họ vẫn làm việc họ thích trong thời gian dài, rất dài. Như Will Shortz – Nhà biên tập trò chơi ô chữ nổi tiếng của New York Times –  Anh ấy đã chơi ô chữ từ khi 8 tuổi và hàng chục năm sau anh vẫn quan tâm đến các trò chơi ô chữ. Anh ấy nói: “Nếu một ngày nào đó bạn chán các câu đố chữ thì cũng đồng nghĩa bạn chán cuộc sống của mình”. Đó là sức chịu đựng trong việc duy trì sở thích của bạn.

Rất ít người có thể làm một điều gì đó cả đời và đó là sự khác biệt giữa Người Bền Chí & Người Bỏ Cuộc.

Ý tưởng về bền chí của bạn rất đúng trong giáo dục, một phần là do bạn làm việc trong trường học. Nếu các nhà lãnh đạo doanh nghiệp muốn đo lường chỉ số Bền chí – GRIT theo cách bạn làm liệu có hợp lý không?

Tôi không nghĩ là như vậy. Một phần vì tôi chưa biết cách và tôi chỉ là một nhà khoa học nghiên cứu về nó. Tôi chưa gặp công ty nào nói với tôi rằng “chúng tôi đã tìm ra cách để đo lường chỉ số GRIT, chúng tôi hoàn toàn biết cách tìm ra & thuê những nhân vật bền chí trong nhiều ứng viên”.

BỀN CHÍ, theo định nghĩa, là sự gắn bó với mọi thứ trong một thời gian dài. Làm thế nào bạn đánh giá được điều đó trong một cuộc phỏng vấn 45 phút? Ý tưởng tốt nhất của tôi cho đến nay là tìm kiếm dấu hiệu về sự bền chí, ngay cả khi nó không liên quan đến những công việc bạn đang muốn thuê. Tôi biết rất nhiều CEO đang tìm kiếm các vận động viên kỳ cựu có kinh nghiệm từ ba đến bốn năm – không phải thuê để họ tập hoặc chơi bóng chuyền tại nơi làm việc, quan trọng là việc tìm kiếm các cá nhân có sự theo đuổi liên tục, ứng viên là người đã từng khổ luyện lâu dài về một cái gì đó.

Bạn nghĩ như thế nào nếu các doanh nghiệp sử dụng “thang đo BỀN CHÍ” của bạn – một bảng câu hỏi ngắn được thiết kế để đo lường sức chịu đựng – trong tuyển dụng?

Tôi khuyên Nhà tuyển dụng đừng làm điều đó. Thứ nhất, bảng câu hỏi chưa chắc đúng với quy mô lớn. Lý do thứ hai là tiêu chuẩn đánh giá cho từng nhóm người rất khác nhau, không thể đánh đồng được. Tôi đã được phỏng vấn [đồng tác giả Freakonomics] Stephen Dubner, và anh ấy đang mang theo ‘thang đo bền chí’ với tôi. Anh ta có số điểm bền chí thấp hơn tôi tưởng. Như vậy, trường hợp này ‘thang đo bền chí’ không đánh giá đúng trọn vẹn một con người.

Bất kỳ câu hỏi đánh giá nào cũng có hạn chế – vì nó được thiết lập trên một khung tham chiếu, tiêu chuẩn hữu hạn. Đừng dựa vào nó để đánh giá mọi người, đừng rập khuôn.

Có người phê bình về cuốn sách của bạn rằng, Grit – Sự bền chí, thực sự không khác biệt gì so với “Sự tận tâm”, một đặc điểm tâm lý cổ điển. Họ đặt câu hỏi về nguồn gốc của ý tưởng của bạn và chỉ ra các nghiên cứu về Bền Chí có thực sự là một phát hiện to lớn, quan trọng hay không. Bạn nghĩ sao về điều này?

Sẽ là nói dối nếu tôi không nói lời đánh giá đó làm tôi buồn lòng. Tôi không cho mình đúng về mọi thứ – nguyên tắc của một nhà khoa học là bạn không thể đúng về mọi thứ.

Tôi cũng nghiên cứu “Sự tận tâm”. Nếu bạn vào trang web của tôi, tôi học về Bền chí, tôi cũng học về sự tận tâm, và cả học cách tự kiểm soát. Bền chí là một khía cạnh của Sự tận tâm. Bền chí có điểm khác biệt với Tận tâm, như: ngăn nắp, đúng giờ, đáng tin cậy. Tuy nhiên, Bền chí là một phẩm chất đặc biệt và có thể dùng nó để  dự đoán về thành công của mỗi cá nhân.

Dĩ nhiên, Bền chí không phải là là điều duy nhất cần thiết cho Thành công. Nhưng nó nói lên sự ảnh hưởng của việc kiên tâm theo đuổi mục đích trong thời gian dài lên thành công. Điểm quan trọng nhất của Bền chí là Tính nhất quán trong đam mê của bạn. Liệu bạn có đủ đam mê để theo đuổi nó trong hàng chục năm và đặt ra những mục tiêu lớn để hoàn thành không? Điều này quan trọng hơn là làm các bài kiểm tra, đánh giá cho điểm. Mọi người sẽ đạt được những thành tưu xuất sắc nếu họ làm việc có định hướng trong thời gian dài, chứ không chỉ đơn giản là quyết tâm.

Có một chương trong cuốn sách của bạn có tựa đề “Văn hóa BỀN CHÍ”. Làm thế nào các nhà lãnh đạo có thể phát triển một môi trường giúp mọi người kiên trì và đam mê hơn?

Tôi là người ủng hộ ý tưởng lãnh đạo này. Một nhà lãnh đạo bền chí sẽ là một tấm gương để mọi người noi theo (chứ không phải bắt chước). Nếu bạn muốn có một văn hóa bền chí trong tổ chức, bạn nên có một nhà lãnh đạo bền chí, họ sẽ thúc đẩy những người khác phải nỗ lực bền chí theo.

Điều này cũng tương tự như cách nuôi dạy con cái – bạn luôn yêu thương nhưng cũng không ngừng đưa ra thử thách. Khoa học đã chứng minh rằng, mọi người lớn lên tốt nhất – cho dù họ là một công ty hay một gia đình – khi họ lớn lên trong tình yêu thương & phải luôn đối mặt, vượt qua các thách thức do cha, mẹ hoặc người lãnh đạo đặt ra. Lãnh đạo thường nói những điều như “cái này không đủ tốt, tôi nghĩ chúng ta có thể làm tốt hơn”. Đồng thời, lãnh đạo cũng phải luôn theo sát, bảo vệ & hỗ trợ vô điều kiện cho mọi thành viên

Khi nhận kết quả từ nhân viên của mình, tôi luôn nói rằng: “Tuyệt vời – nhưng bạn đã thử làm cách này, cách kia và cách kia chưa? Hãy thử đi, tôi tin bạn có thể làm tốt hơn thế này?” Khi đưa ra thử thách thì tôi cũng đồng thời chìa vai ra để gánh vác, san sẻ cùng họ và họ nghĩ công việc này rất quan trọng. Như vậy, một tổ chức cần có một nhà lãnh đạo tài ba, người mà mọi người có thể học & làm theo, và nhà lãnh đạo đó cần tạo ra một nền văn hóa để hỗ trợ lẫn nhau trong tổ chức.

Bạn có thể ví dụ một vài cách giúp tạo ra văn hóa bền chí trong doanh nghiệp không?

Như Pete Carroll [huấn luyện viên trưởng của đội Seattle Seahawks] nói với tôi, ‘Văn hóa không được hình thành từ một, mà là một triệu thói quen’. Nhưng tựu chung có một số điểm lưu ý như sau:

  • Thống nhất ngôn ngữ giao tiếp: từ ngữ được sử dụng trong tổ chức phải rõ ràng, không có từ đồng nghĩa và đảm bảo mọi người cùng hiểu giống nhau khi nói về một thứ nào đó.
  • Thứ hai là các nghi thức sinh hoạt: Nhà lãnh đạo nên thiết lập các hình thức sinh hoạt mang nét riêng của tổ chức và các hình thức này giúp mọi người khắc phục các nhược điểm của mình. Ví dụ – tại Seahawks, họ có các nghi thức đã thành thói quen như: vào thứ Hai, toàn đội họp lại xem xét những điều đang làm sai. Thứ ba họ thử làm một cách gì đó khác để khắc phục nhược điểm của nhóm. Tôi nghĩ điều đó hữu ích.
  • Thứ ba, theo tâm lý học tổ chức, cần phải một bản sắc riêng cho nhóm. Khi những người làm việc trong một nền văn hóa rất mạnh, họ sẽ tự nhận thức mình phải cư xử xứng đáng với điều đó. Ví dụ, tại trường bán công KIPP, người học tự gọi mình là KIPPster – họ luôn nói to – ‘Tôi không chỉ là một học sinh, tôi là một KIPPster.’ Khi bạn củng cố một bản sắc chung, nó sẽ thúc đẩy các cá nhân tự nguyện hành động.

Văn hóa Bền chí giúp chúng ta đủ mạnh mẽ để vượt qua mọi mặc cảm, thử thách, dù khó đến đâu – đó là mục tiêu của tôi, và đó cũng là điều tôi ghi nhận về rất nhiều cá nhân bền chí mà tôi đã mô tả.

Nguồn: washingtonpost