fbpx

Ám ảnh thua lỗ – 1 hình thức của tư duy thử sai

18/10/2019

Theo các nghiên cứu Tâm lý, đa số chúng ta thường quan tâm gìn giữ những thứ đã có (sợ mất) mạnh hơn là hướng tới các cơ hội mới để đạt được các giá trị tiềm năng.

Nhà tâm lý học hành vi Daniel Kahneman (Nobel Kinh tế) & cộng sự Amos Tversky sau hàng loạt nghiên cứu thực nghiệm, đã đưa ra kết luận rất giá trị: “Trong mọi quyết định của con người, CÁI MẤT luôn đè nặng tâm trí và chi phối bộ não mạnh hơn CÁI ĐƯỢC

Ảnh: Daniel Kahneman – Chuyên gia tâm lý học hành vi, Nobel Kinh tế năm 2002 (nguồn Internet)

Giả sử bạn tham gia 1 ván cược, nếu thua cược bạn bị mất 100 Usd. Câu hỏi đặt ra: “Nếu thắng, bạn muốn nhận bao nhiêu?”. Rất dễ hình dung, đa số các câu trả lời luôn cho con số lớn hơn 100 Usd… Chúng ta lo sợ việc mất 100 Usd và suy nghĩ về nó nhiều hơn là nghĩ đến việc “Làm sao để thắng cược?”

Điều này không chỉ có trong các thí nghiệm, nếu tinh tế, bạn sẽ thấy “ám ảnh thua lỗ” hiện diện khắp nơi trong cuộc sống hàng ngày của chính mình và những người xung quanh. Thậm chí, nhiều khi bạn đang suy nghĩ theo “ám ảnh thua lỗ” mà không hề hay biết:

  • Một trong các nỗi sợ khi Khởi nghiệp là chúng ta sợ mất khoản lương hậu hĩ đang có hàng tháng hơn là nghĩ đến các lợi nhuận tiềm năng nếu thành công.
  • Tuyệt chiêu của các nhà bán bảo hiểm là nhắm đến những thứ bạn sẽ không nhận được nếu không mua bảo hiểm (cái mất) hơn là thuyết trình về các lợi ích bạn sẽ có khi tham gia chương trình (cái được).
  • Bẫy thường thấy trong các trò chơi Game là nó khiến bạn lo giữ “mạng” cho nhân vật và các giá trị hiện có hơn là thực thi các chiến lược sáng tạo để giành chiến thắng.
  • Nhà đầu cơ bán ngay khoản đầu cơ (cổ phiếu, ngoại tệ, vàng,…) ngay khi vừa tăng giá vì họ sợ mất đi khoản lợi nhuận trước mắt.
Ảnh: Quảng cáo thường nhắm đến việc giúp bạn không mất tiền – Tâm lý sợ mất (nguồn Internet)

Để thoát khỏi hoặc bước đầu kiểm soát “ám ảnh thua lỗ”, không để nó chi phối tư duy bản thân. Có 2 lời khuyên từ các chuyên gia mà chúng ta có thể làm ngay:

  • Luôn giữ tâm trí bình tĩnh trước khi đưa ra quyết định, tự soi nội tâm xem cảm xúc của bản thân đang chạy theo NỖI SỢ MẤT hay CÁI MUỐN CÓ ĐƯỢC.

Ở xu hướng này, chúng ta sẽ phân tích kỹ lưỡng liệu giá trị cần gìn giữ có đang bị thổi phồng quá mức thành một nỗi sợ hay chúng ta có đang bị dẫn dắt bởi sự ham muốn cái lợi tiềm năng đang được các đối tác vẽ ra trước mắt. Cả 2 đều là cực đoan cần tránh. Điểm quan trọng là chúng ta phải dũng cảm gạt bỏ cảm xúc hưng phấn (hoặc ủ rũ) và can đảm đưa ra quyết định theo lý trí phân tích của mình. Dù quyết định có thể trái ngược với các cảm xúc ban đầu

  • Tinh tế quan sát xem cảm xúc của người xung quanh, đối tác & khách hàng của chúng ta đang có đang bị “ám ảnh thua lỗ” chi phối hay không?

Khả năng tự soi xét nội tâm lâu dần sẽ cho chúng ta năng lực quan sát tinh tế nội tâm của người xung quanh. Việc bạn nắm bắt được mức độ bị chi phối bởi “ám ảnh thua lỗ” của người khác giúp ta dễ lựa chọn cách nói, các ứng xử, hành động để thuyết phục và giúp đỡ họ nhiều hơn (dĩ nhiên, bạn không nên lợi dụng để trục lợi từ nỗi sợ của người khác – đó là hành vi vô đạo đức).

TRIZGyrus TEAM