fbpx

07-08-2020

Lòng tự trọng ảnh hưởng đến cuộc sống như thế nào?

Trong ba mươi năm qua, lòng tự trọng đã trở thành một thuật ngữ được sử dụng rất rộng rãi bởi giáo viên, phụ huynh, nhà trị liệu – những người đã tốn rất nhiều công sức để phát triển nó với giả định rằng nâng cao lòng tự trọng sẽ mang lại lợi ích và cải thiện kết quả trong các lĩnh vực của cuộc sống, bao gồm thành tích học tập, các mối quan hệ, kỷ luật và chất lượng cuộc sống tổng thể. Liệu giả định trên đáng tin cậy đến mức nào? Bài viết sau sẽ cung cấp một vài thông tin đáng lưu ý.

ĐỊNH NGHĨA LÒNG TỰ TRỌNG

Lòng tự trọng thường sử dụng để chỉ mức độ giá trị mà cá nhân tự đánh giá. Do đó, lòng tự trọng cao hay thấp nghĩa là cá nhân đánh giá cao hay thấp về bản thân. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là thước đo về lòng tự trọng không hẳn chính xác: lòng tự trọng mang tính tự nhận thức hơn là cái thực sự hiện hữu.

Lòng tự trọng cao có thể là một chỉ dấu chính xác, đáng tin về thành công và khả năng của một người, nhưng nó cũng có thể cho thấy sự kiêu ngạo, tự ái, tự phụ vô căn cứ. Lòng tự trọng thấp có thể đại diện cho việc giải  phẫu những thiếu sót có căn cứ, hoặc cho thấy cảm nghiệm không đúng đắn về sự thấp kém và bất an.

people 2562626 w800
Nguồn: Pixabay

LIỆU NÂNG CAO LÒNG TỰ TRỌNG ĐEM ĐẾN ÍCH LỢI?

Nghiên cứu tâm lý học cổ điển đã chỉ ra rằng lặp lại niềm tin không chính xác về bản thân hoặc về người khác có thể trở thành những lối suy nghĩ định mệnh cho mình, bó buộc những cơ hội thành công và cách mà người ta đón nhận được những cơ hội đó. Không phải vô lý khi hy vọng rằng nâng cao lòng tự trọng sẽ mang lại một số lợi ích.

Hầu hết các nhà nghiên cứu, bác sĩ, phụ huynh và trường học tin rằng lòng tự trọng cao sẽ tạo ra kết quả tích cực. Một niềm tin hoàn toàn dựa trên bằng chứng giai thoại hơn là dựa trên bất kỳ nghiên cứu vững chắc nào. Ý tưởng này trở nên phổ biến đến nỗi vào năm 1986, cơ quan lập pháp California đã tài trợ dự án tăng lòng tự trọng của người dân California để giảm thiểu các vấn đề xã hội như sự phụ thuộc vào phúc lợi, học kém, tội phạm, lạm dụng ma túy, vô gia cư,…

Dựa trên ý tưởng rằng quá nhiều người có lòng tự trọng thấp, vì vậy việc nâng cao nó sẽ cải thiện tình hình. Tuy nhiên, bằng chứng thực nghiệm lại đưa ra một số nghi ngờ về giả định này. Khi khảo sát thang đo lòng tự trọng cho số lượng lớn người Mỹ, hầu hết mọi người đánh giá mình có mức tự trọng cao. Nói cách khác, lòng tự trọng ở Mỹ, nếu có, quá cao. Người Mỹ bình thường coi bản thân mình là trên trung bình. Lối suy nghĩ này chiếm phần đông bất kể chủng tộc, giới tính và tình trạng kinh tế xã hội.

classroom 2093744 w800
Nguồn: Pixabay

LÒNG TỰ TRỌNG TRONG CUỘC SỐNG

Một đánh giá quy mô lớn gần đây về nghiên cứu lòng tự trọng, được thực hiện bởi Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ, kiểm tra một số giả định về lợi ích lòng tự trọng. Chẳng hạn, xem xét mối quan hệ giữa lòng tự trọng và thành tích học tập, cho thấy lòng tự trọng cao là một phần kết quả của thành tích học tập tốt, thay vì chỉ ra rằng lòng tự trọng cao mang đến kết quả học tập tốt. Xem xét mối quan hệ giữa lòng tự trọng và thành công nghề nghiệp cho thấy thành công trong công việc làm tăng lòng tự trọng, nhưng lòng tự trọng cao không hẳn cải thiện hiệu suất công việc.

paper 3213924 w800
Nguồn: Pixabay

Đo lường khách quan cũng phủ nhận quan niệm lòng tự trọng cao cải thiện rõ rệt chất lượng hoặc mức độ lâu dài của các mối quan hệ. Tuy nhiên, không có gì đáng ngạc nhiên, những người có mối quan hệ lâu dài, chất lượng cao thường có lòng tự trọng cao hơn những người thất bại trong quan hệ.

Đối với mối quan hệ giữa lòng tự trọng và tội phạm, những kẻ lừa đảo và kẻ trộm thành công thường có lòng tự trọng cao, trong khi nạn nhân của chúng thì không. Hơn nữa, lòng tự trọng cao dường như không ngăn cản trẻ em tham gia vào hành vi lạm dụng hoặc hoạt động tình dục.

couple 1246314 w800
Nguồn: Pixabay

Lòng tự trọng gắn liền với hạnh phúc, sự quan tâm và sáng kiến ​​tốt hơn; nhưng hướng nhân quả không rõ ràng. Lòng tự trọng cao là kết quả của hạnh phúc hơn là nguyên nhân tạo ra hạnh phúc.

morning 2243465 w800
Nguồn: Pixabay

Có rất ít hoặc không có bằng chứng cho thấy các mục tiêu cụ thể nhằm tăng cường lòng tự trọng sẽ thực sự tạo ra kết quả. Lòng tự trọng cao không phải là một thói xấu; nó chỉ có thể không phải là điều quan trọng nhất để tập trung vào các nỗ lực can thiệp.

TRIZGyrus TEAM