fbpx

21-03-2021

Sinh học và đời sống

Mỗi mỗi lĩnh vực tồn tại đều cho chúng ta các bài học khác nhau, nếu khéo léo vận dụng con người sẽ biết các quy luật chi phối và giúp cuộc sống mình tốt hơn. Sinh học cũng tương tự như vậy. Hãy cùng nhau khám phá.

IMG6

Chọn lọc tự nhiên và tuyệt chủng
Tiến hóa do chọn lọc tự nhiên từng được gọi là “ý tưởng vĩ đại nhất mà bất kỳ ai từng có”. Vào thế kỷ 19, Charles Darwin và Alfred Russel Wallace đồng thời nhận ra rằng các loài tiến hóa thông qua đột biến ngẫu nhiên và tỷ lệ sống sót khác nhau. Nếu chúng ta gọi sự can thiệp của con người vào quá trình sinh sản động vật là một ví dụ về “chọn lọc nhân tạo”, thì chúng ta có thể gọi Mẹ Thiên nhiên quyết định sự thành bại của một đột biến cụ thể là “chọn lọc tự nhiên”. Như vậy, trong khi cuộc sống luôn thay đổi thì những thứ phù hợp nhất để sinh tồn có xu hướng được còn lại và phát triển.

IMG7

Sự thích nghi
Các loài có xu hướng thích nghi với môi trường xung quanh để tồn tại, dựa trên sự kết hợp giữa di truyền và môi trường của chúng – một sự kết hợp luôn không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, sự thích nghi được thực hiện trong cuộc đời của riêng lẻ một cá thể không được truyền lại về mặt di truyền. Mà thực tế, các quần thể loài thích nghi thông qua quá trình tiến hóa bằng chọn lọc tự nhiên, như những ví dụ phù hợp nhất về loài sao chép với tốc độ trên trung bình.

Mô hình tiến hóa theo sự chọn lọc tự nhiên dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang giữa các loài tranh giành nguồn tài nguyên hạn chế. Khi một loài tiến hóa một cách thích nghi thuận lợi, một loài cạnh tranh phải đáp ứng bằng hiện vật hoặc thất bại với tư cách là một loài. Đứng yên có thể có nghĩa là tụt lại phía sau. Chúng ta có thể nói một cách hài hước rằng: “Bây giờ, ở đây, bạn thấy đó, bạn phải chạy tất cả những gì bạn có thể làm, để giữ nguyên vị trí.”

IMG8

Hệ sinh thái

Hệ sinh thái mô tả bất kỳ nhóm sinh vật nào cùng tồn tại với thế giới tự nhiên. Hầu hết các hệ sinh thái thể hiện các dạng sống đa dạng với các cách tiếp cận khác nhau để sinh tồn, với những áp lực như vậy dẫn đến các hành vi khác nhau. Các hệ thống xã hội có thể được nhìn nhận giống như các hệ sinh thái vật chất và có thể đưa ra nhiều kết luận giống nhau. Hãy quan sát tỷ mỷ để nhìn thấy điều này.

IMG9

Các ngách
Hầu hết các sinh vật đều tìm thấy một ngách: một phương pháp cạnh tranh và hành xử để tồn tại. Thông thường, một loài sẽ chọn một nơi thích nghi tốt nhất cho nó. Nguy cơ nảy sinh khi nhiều loài bắt đầu cạnh tranh cho cùng một ngách, điều này có thể gây ra sự tuyệt chủng – chỉ có thể có rất nhiều loài làm cùng một việc trước khi nguồn tài nguyên hạn chế được cung cấp. Trong cuộc sống, ngách của bạn là gì?

IMG11

Tự bảo tồn 
Nếu không có bản năng tự bảo tồn mạnh mẽ trong DNA của sinh vật, nó sẽ có xu hướng biến mất theo thời gian. Mặc dù hợp tác là một mô hình quan trọng khác, nhưng bản năng tự bảo tồn rất mạnh ở tất cả các sinh vật và có thể gây ra hành vi bạo lực, thất thường hoặc phá hoại đối với những người xung quanh. Vì vậy, hãy cẩn trọng đừng ép buộc trước những đối tượng đang có hành vi tự bảo tồn mãnh liệt.

IMG13

Sự sao chép
Nền tảng cơ bản của đời sống sinh vật đa dạng là sự sao chép có độ trung thực cao. Đơn vị cơ bản của quá trình sao chép dường như là phân tử DNA, cung cấp bản thiết kế cho thế hệ con cái được xây dựng từ các khối xây dựng vật lý. Có nhiều phương pháp sao chép khác nhau, nhưng hầu hết có thể gộp lại thành hữu tính và vô tính. Hãy luôn ý thức gìn giữ các thành tựu mình có bằng cách này hay cách khác.

scene00193

Hợp tác 
Cạnh tranh có xu hướng mô tả hầu hết các hệ thống sinh học, nhưng hợp tác ở các cấp độ khác nhau cũng quan trọng như một động lực. Trên thực tế, sự hợp tác của một vi khuẩn và một tế bào đơn giản có lẽ đã tạo ra tế bào phức tạp đầu tiên và tất cả sự sống mà chúng ta nhìn thấy xung quanh mình. Nếu không có sự hợp tác, không có nhóm nào tồn tại được, và sự hợp tác của các nhóm dẫn đến các phiên bản tổ chức thậm chí còn phức tạp hơn. Hợp tác và cạnh tranh có xu hướng cùng tồn tại ở nhiều cấp độ.

Tình huống khó xử của tù nhân là một ứng dụng nổi tiếng của lý thuyết trò chơi, trong đó hai tù nhân tốt hơn nên hợp tác với nhau, nhưng nếu một trong hai gian lận, thì người kia sẽ tốt hơn nên gian lận. Như vậy là tiến thoái lưỡng nan. Mô hình này xuất hiện trong đời sống kinh tế, trong chiến tranh và trong nhiều lĩnh vực khác của đời sống thực tiễn con người. Mặc dù về mặt lý thuyết, tình thế tiến thoái lưỡng nan của tù nhân dẫn đến một kết quả không tốt, nhưng trong thế giới thực, sự hợp tác gần như luôn có thể thực hiện được và phải được khám phá. Một ý tưởng hay là hãy hợp tác chân thực để cùng phát triển và tiến bộ.

scene01153

Tổ chức phân cấp
Hầu hết các sinh vật sinh học phức tạp đều có cảm giác bẩm sinh về cách tổ chức của chúng. Mặc dù không phải tất cả chúng đều kết thúc theo cấu trúc phân cấp, nhưng nhiều loài thì có, đặc biệt là trong vương quốc động vật. Con người thích nghĩ rằng họ đang ở bên ngoài điều này, nhưng họ cảm thấy bản năng thứ bậc mạnh mẽ như bất kỳ sinh vật nào khác. Điều này bao gồm Thí nghiệm trong nhà tù Stanford và Thí nghiệm Milgram, đã chứng minh những gì con người đã học được thực tế nhiều năm trước đó: thiên hướng của con người đối với việc bị ảnh hưởng bởi quyền lực. Trong một hệ thống phân cấp thống trị như của chúng ta, chúng ta có xu hướng tìm đến người lãnh đạo để được hướng dẫn về hành vi, đặc biệt là trong các tình huống căng thẳng hoặc không chắc chắn. Do đó, các nhân vật có thẩm quyền có trách nhiệm phải hành động tốt, dù họ muốn hay không.

scene01729

Khuyến khích
Tất cả các sinh vật đều đáp ứng các khuyến khích để giữ cho mình tồn tại. Đây là cái nhìn sâu sắc cơ bản của sinh học. Các khuyến khích liên tục sẽ có xu hướng khiến một thực thể sinh học có hành vi liên tục, ở một mức độ nào đó. Con người được bao gồm và là những ví dụ đặc biệt tuyệt vời về tính chất khuyến khích của sinh học; tuy nhiên, con người phức tạp ở chỗ các động lực của họ có thể ẩn hoặc vô hình. Quy tắc của cuộc sống là lặp lại những gì hiệu quả và đã được khen thưởng.

scene02401

Xu hướng Giảm thiểu Sản lượng Năng lượng (Tinh thần & Thể chất)
Trong một thế giới vật chất được điều chỉnh bởi nhiệt động lực học và cạnh tranh về năng lượng và tài nguyên hạn chế, bất kỳ sinh vật sinh học nào lãng phí năng lượng sẽ gặp bất lợi nghiêm trọng cho sự tồn tại. Do đó, chúng ta thấy trong hầu hết các trường hợp, hành vi bị chi phối bởi xu hướng giảm thiểu việc sử dụng năng lượng khi có thể. Hãy tận dụng tốt nhất các nguồn lực mình đang có.

Như vậy, 10 điều trên trong lĩnh vực sinh học cho chúng ta một số gợi ý để tự phát triển, hòa hợp với cuộc sống và không ngừng vươn lên các giới hạn của sự hiệu quả. Điều quan trọng nhất chúng ta cần kiên tâm để có được thành tựu vững vàng trong từng bước đi, từng quyết định

scene03169

Theo Fs.blog

Nếu bạn đang trăn trở hoặc mong muốn có được phẩm chất sáng tạo, mời bạn đăng ký ngay khóa học PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO và ĐỔI MỚI tại Trung tâm Sáng tạo Khoa học–kỹ thuật (TSK) thuộc trường Khoa Học Tự Nhiên nhé. Đây là môn học bổ ích cho mọi đối tượng, mọi ngành nghề có thể áp dụng, phát triển khả năng ứng phó và đưa ra các giải pháp thông minh cho công việ, cuộc sống. Bạn có thể điền thông tin tại đây hoặc liên hệ số điện thoại: (028) 38 301 743; 089 668 36 31 để thực hiện đăng ký.

Để luyện TÂM sáng TRÍ, cải thiện tư duy, thân mời bạn tham dự Khóa học ngắn hạn Nhìn Thấu – Nghĩ Thông – Hành Động Sáng Suốt thuộc chuỗi LEARNING TO BE được tổ chức thường xuyên khi đủ học viên, nội dung khóa học và link đăng ký vui lòng xem tại: https://bit.ly/2EEL2xK.

TRIZGyrus TEAM