fbpx

THIỀN (Zen) giúp cải thiện Tâm & tác động đến cơ thể vật lý

14/11/2019

Các trải nghiệm của những người hành thiền, đặc biệt là những hành giả Phật Giáo, đã chỉ ra một hiện tượng mà theo khoa học hiện đại là rất khó giải thích. Đó là khả năng thay đổi trạng thái sinh lý của chính mình thông qua năng lực trải nghiệm Thiền mà không cần đến bất cứ sự thay đổi hay chuyển động vật lý nào của cơ thể.

Thực tế cho thấy, nhiều hành giả thực hành Thiền đúng đắn và có thành quả nhất định sẽ có năng lực gây ảnh hưởng tới cơ thể chỉ đơn giản bằng cách huy động năng lực tâm thức đến một mức độ gọi là: trạng thái nhất tâm, tập trung tâm ý.

Những thay đổi về mặt sinh lý đã xảy ra thật khó có thể giải thích được theo những giả định hiện thời của ngành sinh lý học. Có thể kết luận chắc chắn rằng, ý thức và tất cả kinh nghiệm của chúng ta phụ thuộc vào thân xác, hay như thường nói: THÂN – TÂM là thống nhất & không thể tách biệt. Chúng luôn luôn hỗ tương, tác động qua lại lẫn nhau.

4369425979f59fabc6e4 1

Các nghiên cứu khoa học hiện đại tuy chưa chứng minh thuyết phục nhưng đã công nhận rằng tâm thức con người có một năng lực riêng, và có thể được tăng lên thông qua sự quán chiếu và thiền định, hay rèn luyện tâm thức. Do đó, trong những năm gần đây, ngành y học hiện đại đã thừa nhận năng lực của ý chí trong quá trình hồi phục bệnh tật và ứng dụng nó như một liệu pháp giúp người bệnh phục hồi khả năng sinh lý bằng các bài tập rèn luyện tâm thức.

Điển hình, vào tháng 9 năm 2000, trung tâm National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) thuộc Viện y tế quốc gia Hoa Kỳ đã chính thức công nhận & giới thiệu Liệu pháp y học tâm trí – cơ thể (mind-body medicine). Giúp bệnh nhân thực hành “một loạt các kỹ thuật được thiết kế nhằm tạo điều kiện cho tâm trí thực hiện khả năng tác động đến các chức năng và triệu chứng cơ thể” (bao gồm hướng dẫn thực hành thiền và các hình thức của thiền).

Vậy làm thế nào để năng lực ý chí được phát triển? Và rèn luyện nó là làm gì?
Tựu chung có 2 con đường:

  • Con đường Hiểu Biết: thông qua việc chú tâm & tư duy xuyên suốt một sự vật nhất định. Từ đó, phát hiện ra các cách thức hoạt động đóng góp cho sự hiểu biết, hình thành nên Khung kinh nghiệm tâm thức riêng của bản thân. Sau đó, cá nhân cố gắng sử dụng, phát triển, thuần thục, mở rộng Khung kinh nghiệm đó để mang lại lợi ích cho chính mình trong mọi hoạt động khác
  • Con đường Thiền định: huấn luyện và làm chủ tâm thức theo cách thức của Phật Giáo

Theo con đường thiền định, Đức Dalai Lama XIV cho rằng nên đi theo con đường của Phật Giáo, vì trong các kinh điển cũng như từ kinh nghiệm hành Thiền mà những vị thầy Phật Giáo để lại cho hậu thế, cho thấy, Phật Giáo đã khám phá đến tận cùng các cấp độ khác nhau của thức, hay các mức độ vi tế khác nhau của tâm, và như vậy, những hướng dẫn từ kinh điển Phật Giáo có khả năng giúp đỡ hành giả bằng những phương thức phù hợp với các mức căn cơ khác nhau của mỗi người, để từ đó, hành giả đạt được sự kiểm soát đúng đắn tâm thức ứng với các mức độ vi tế của năng lực.

c27c6b7fb4d2528c0bc3

Trong 1 bài giảng tại London (Anh), Đức Dalai Lama XIV gợi ý cho những ai muốn thâm nhập giai đoạn đầu con đường Thiền định như sau:

“… phần lớn tâm ý ta luôn bao gồm các trạng thái liên quan tới những đối tượng mà ta đã trải nghiệm trong quá khứ – những hồi ức về kinh nghiệm quá khứ chuyển vào trong ý thức hiện tại của chúng ta – hoặc là bao gồm một số loại cảm xúc, cảm giác. Kết quả là ta rất khó nhìn thấy được bản chất thực sự của ý thức, tức là trạng thái nhận biết đơn thuần hay sự sáng suốt của tâm thức. Chúng ta có thể ngồi thiền để nhận biết được điều này.

Thông qua việc ngồi thiền, ta giải phóng tâm thức khỏi các tư tưởng về kinh nghiệm quá khứ cũng như bất kì hình thức dự tưởng nào về tương lai. Thay vào đó, ta an trú trong sự tươi mới của hiện tại, mặc dù ta không thể thật sự nói là có một thức “hiện tại”. Khi bạn có thể giũ sạch các ý tưởng về quá khứ và tương lai, dần dần bạn sẽ bắt đầu cảm nhận được về khoảng giữa hai thời điểm đó. Bạn sẽ biết cách an trú trong thời khắc hiện tại. Trong khoảng thời gian đó, bạn sẽ bắt đầu thoáng nhận ra được cái gọi là tính không, và nếu bạn có thể duy trì trạng thái ở trong tính không đó ngày càng lâu hơn, thì dần dần chính cái bản chất của ý thức, tức là sự sáng suốt đơn thuần và tính chất nhận biết tự nhiên của tâm thức, sẽ từ từ hiển lộ trong bạn. Thông qua sự thực hành lặp lại nhiều lần, khoảng thời gian này có thể được kéo dài ngày càng lâu hơn, nhờ đó mà sự nhận biết của bạn về bản chất của ý thức trở nên càng lúc càng rõ ràng hơn… ”

e8b877e5ac484a161359

Như vậy, để theo đuổi con đường thiền định, mỗi cá nhân cần chuẩn bị & tự mình chiêm nghiệm những bóng dáng về sự sáng suốt của tâm thức, về bản chất của ý thức. Đây là bước khởi đầu rất quan trọng, tuy chưa thực sự là thiền định nhưng nếu đạt được cấp độ sơ khởi này bằng cách thực hành đúng đắn theo các hướng dẫn của Phật Giáo, hành giả cũng có thể có nhiều năng lực nhờ những kinh nghiệm nắm bắt trạng thái sáng suốt tâm thức.

Từ nền tảng đó, hành giả sử dụng kinh nghiệm khởi đầu của sự sáng suốt tâm thức kết hợp với thiền định (lúc này là những những pháp tu thực hành chuyên sâu hơn), giai đoạn này, hành giả bắt buộc phải có một vị thầy Phật Giáo chân chính hướng dẫn, và bằng cách này, nếu huy động đầy đủ, trọn vẹn 3 yếu tố mà Phật Giáo gọi là: “Chánh kiến – Niềm tin – Tư cách” – hành giả sẽ đẩy các kinh nghiệm sáng suốt ban đầu đến mức độ thâm sâu nhất của tâm thức.

TRIZGyrus TEAM