fbpx

Ý NGHĨ THỰC SỰ CỦA MỐI QUAN HỆ

19/05/2020

Một ngày kia Lan thức dậy, Lan cảm nhận được ánh nắng mặt trời chiếu qua cửa sổ. Ánh sáng nhẹ chiếu xuống khiến Lan nhìn rõ được mọi vật xung quanh, nhiệt độ ban mai làm ấm nhẹ làn da Lan. Xen kẽ vào đó, Lan cảm nhận được cái mát dìu dịu của làn gió. Không gian yên tĩnh đủ cho Lan nghe được tiếng chim ríu rít trò chuyện cùng nhau. Tuyệt vời hơn nữa, Lan biết rằng, hôm nay cả thế giới này chỉ có một mình Lan, Lan không cần phải đẹp đẽ cho ai xem, không cần phải thể hiện năng lực bản thân, không cần phải giả dối để làm hài lòng người khác, không phải sống vì bất kỳ ai, Lan sẽ làm tất cả những gì mình thích. Đó là bức tranh đẹp nhất khi Lan sống một mình. Bên cạnh bức tranh này, Lan nghĩ đến 1 tuần, 1 năm, 100 năm lặp lại ngày nào cũng như vậy, Lan bắt đầu trầm tư? Hoặc như, khi Lan cần băng qua Đại Tây Dương, Lan sẽ làm thế nào với chỉ một mình? Có lẽ, lúc đó Lan cũng không có cơ hội để biết đến Đại Tây Dương.

Quan trọng hơn rằng, tất cả những điều bên trên kể về một nhân vật Lan tưởng tượng, ít nhất không phải chúng ta.

Image from Pixabay
Image from Pixabay

Hiện tại, chúng ta đang sống xung quanh với rất nhiều mối quan hệ, từ gia đình, bạn bè, công việc, sở thích, xã giao, yêu ghét…Chúng ta không như Lan. Hãy nhớ về những khoảng khắc vui cười, chuyện trò thỏa thích. Những khoảng khắc chúng ta nâng đỡ nhau, giúp nhau vượt qua những khó khăn, giúp nhau sửa chữa những lỗi lầm, chăm sóc nhau từ cử chỉ, hành động tràn đầy yêu thương. Những lúc mối quan hệ thăng hoa, hạnh phúc. Bên cạnh đó, cũng có những lúc ta gặp phải những người vừa nhìn mình đã ghét mình, mình vừa nói một câu đã bị coi thường, có người nói xấu sau lưng… Đau đớn nhất trong các kiểu đau là những khi người yêu quý ta khiến ta tổn thương. Người ngoài có thể nói ta nặng lời, ta có thể thoải mái bỏ qua hoặc nói thẳng lại với họ. Nhưng người thân trong nhà, vợ chồng, ba mẹ, anh chị em, bạn bè thân thì khác, nếu họ nói ta nặng lời, cái đau đó thấm vào xương tủy, có người nghe 1 một câu mà đau đến hết cả cuộc đời.

Có vui, có khổ!

Vậy phải chăng ý nghĩa thực sự của mối quan hệ chỉ là vui và khổ? Không phải đâu.

Ý nghĩa của mối quan hệ là sự phản hồi của thực tại. Là một cách dễ dàng để ta nhìn lại bản thân, sửa chữa lỗi lầm của chính mình, để tìm cách sáng suốt trong nhiều tình huống để giúp người khác, để hiểu chính mình, để giúp người khác hiểu mình và để hiểu thực tại.

Carol S. Dweck trong tác phẩm Mindset viết: “Các vấn đề nảy sinh có thể là phương tiện giúp người trong cuộc thêm hiểu và gần gũi nhau hơn”

Khi có vấn đề nảy sinh, chúng ta sẽ có 2 cách để ta học được thông điệp:

  • Nhìn phản ứng của mình: Cảm xúc, ý nghĩ, hành động của mình lúc đó thế nào. Đặc biệt là cảm xúc, ý nghĩa của cảm xúc tiêu cực hàm ý thông điệp cần thay đổi trong tình huống đó. Sâu xa phía trong là hàm ý một bám chấp nhận thức nào đó. Khi quan sát kỹ ta sẽ nhận ra.
  • Nhìn phản ứng của người: Ánh mắt, sắc mặt, giọng điệu, cử chỉ, lời nói, hành động của người khác sẽ ẩn chứa thông điệp. Nhờ thông điệp đó ta biết cách hành xử phù hợp hơn trong từng hoàn cảnh, ta biết cách sống với thế giới.
Image from Pixabay
Image from Pixabay

Bên dưới là một số gợi ý trong giao tiếp với người khác nói chung. Cụ thể là trường hợp làm việc đội nhóm. Với nhóm, chúng ta luôn mong muốn mọi người hòa hợp cùng nhau, cùng đồng thuận trong tất cả các việc. Điều đó là mong ước hợp lý, giống như nhìn mặt nhau đã hiểu ý của nhau là gì. Nhưng thực tế không có bất cứ đội nhóm nào có được điều này, đội nhóm càng lớn càng có sự khác biệt lớn trong tư duy. Đó cũng là điều đặc biệt, là thế mạnh của đội nhóm. Nếu biết phát huy thì đây sẽ là sức mạnh vô cùng lớn giúp chúng ta có được nhiều góc nhìn khác nhau. Ngược lại, đó cũng là cách nhanh nhất dìm đội nhóm xuống nếu ai cũng khăng khăng giữ quan điểm của mình. Hành trình hòa hợp trong mỗi đội nhóm là quá trình rất dài, trải qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn mỗi người cần có được sự linh hoạt để biết cách hành xử thế nào là phù hợp nhất. Tuy nhiên, là đội nhóm thì thường sẽ chung một cái gì đó. Tuyệt vời nhất khi chúng ta chung mục tiêu. Và đội nhóm cũng không lập ra cho có, nó cần thực hiện công năng nào đó nhất định. Điều này sẽ dẫn tới nhiều công việc chung cần thực hiện cùng nhau. Khi cùng thực hiện, các quan điểm sẽ nảy sinh, các vấn đề sẽ có cơ hội được xuất hiện. Né tránh vấn đề là cách đơn giản nhất nhưng lại là cách không giúp đội nhóm phát triển. Tùy mỗi giai đoạn, tùy người,  chúng ta nên dùng trí tuệ để có cách ứng xử hợp lý. Dù hành xử thế nào, điều quan trọng nhất là bên trong mình thoải mái, bên trong mình rõ ràng với chính mình và chấp nhận chính mình với phương án đó. Sau đây là vài gợi ý cách hành xử khi làm việc chung và khi gặp vấn đề:

  • Nhịn, bỏ qua: Đây thường là giai đoạn đầu tiên, giai đoạn để đội nhóm có được sự hòa hợp về hình thức bên ngoài, tránh động chạm. Tuy nhiên cách làm này dễ bị đè nén và có tiềm ẩn sự khó chịu bùng phát lớn vào một ngày nào đó vì nguyên nhân rất vặt vãnh. Mẹo nhỏ cho giai đoạn này là nhắc nhở bản thân do chưa hiểu nhau mà thôi, nếu có cơ hội hãy hỏi thăm để hiểu hơn.
  • Nói chuyện khi mình khó chịu nhỏ, nhịn khi mình khó chịu lớn: Cách này sẽ giúp mình giải tỏa bớt những khó chịu nhỏ để “kho khó chịu” vơi bớt và để các thành viên khác có cơ hội hiểu mình. Khi mình đang khó chịu ít thì khả năng bùng nổ và gây vỡ trận trong đội nhóm cũng giảm đi. Khó khăn trong cách thức này là đôi khi ban đầu khó chịu ít, nhưng khi nói ra thì gặp các điều kiện tới, mình nảy sinh khó chịu lớn hơn, lúc này cần phải quan sát bản thân rất kỹ để biết điểm dừng.
  • Nói tất tần tật mọi thứ, đặc biệt những lúc mình khó chịu: Cách này sẽ giúp cả đội nhóm cùng hiểu nhau, nhưng nó chỉ thực hiện được khi cả đội đã có một hành trình đi cùng nhau dài, các thành viên trợ đỡ nhau, cùng giúp nhau tốt hơn, cùng kiên quyết tìm ra cách hợp lý nhất để có hiệu quả cao nhất.
  • Hành xử bằng trí tuệ dẫn dắt: Cách này thì bao trùm lên tất cả và rõ ràng là bản chất của mọi hành xử. Tức là chúng ta biết mọi hành xử bên ngoài chỉ là biểu hiện của tư duy, quan điểm, nhận thức, trí tuệ bên trong. Vì vậy, khi có cách hành xử chỉ đơn giản là ngọn, cần xoay vào trong nhìn kỹ hơn nguyên nhân gốc rễ, tiến hành sửa mình. Khi trí tuệ càng tiến bộ, cách hành xử càng khác, chất lượng sâu xa bên trong hành xử cũng khác, và chúng ta không cần quá chú tâm đi vặt nhiều cành lá, cực công và hiệu quả thấp. Chỉ cần xử lý gốc, mọi thứ sẽ được tự nhiên vận hành. Mặt khác, trí tuệ cũng sẽ dẫn dắt để cá nhân chúng ta, đội nhóm chúng ta biết đâu là vấn đề nổi trội cần xử lý ngay, tìm cách đối trị ngay vì sẽ ảnh hưởng đến đội nhóm, đâu là vấn đề có thể bỏ qua, tập trung vun bồi nền tảng.

Khi chúng ta đã sẵn sàng tâm thế đón nhận các vấn đề trong các mối quan hệ xã hội để làm phương tiện, sẽ đến lúc mình thuần thục và vui vẻ với mọi vấn đề. Đến lúc ta hào hứng đón nhận các vấn đề nảy sinh để phát triển bản thân, cũng sẽ đến lúc ta đủ năng lực  để đem niềm vui đến cho mọi người. Giúp người khác phát triển bản thân họ. Thật đẹp biết bao nếu chúng ta hiểu rằng mọi thứ đến chỉ nhằm cho chúng ta phát triển, cho chúng ta có cơ hội giúp mọi người xung quanh phát triển. Giống như những cái cây tựa vào nhau vươn cao, cùng nhau hưởng làn gió mát, cùng nhau đối diện phong ba bão táp và cùng nhau vươn lên vô tận. Đó là vẻ đẹp bất diệt.

TRIZGyrus TEAM